بىرىنچى قېتىملىق رامازانلىق زۆرۈر بولغان دىنىي مەسىلىلەردە پەتىۋا ۋە مەسلىھەت بېرىش خىزمىتى

بىرىنچى قېتىملىق رامازانلىق زۆرۈر بولغان دىنىي مەسىلىلەردە پەتىۋا ۋە مەسلىھەت بېرىش خىزمىتى

501 – سوئال: ئەسسالامۇئەلەيكۇم ئۇستاز! قانداق ئەھۋاللىرى؟ مەن كىرىش قەۋەتتىكى ئۆينى ئىجارە ئىلىپ ئولتۇرغىلى ئىككى ئاي بولۇپ قالدى، ئۇ ئادەممۇ باشقىلادىن يىللىق بىرلا ئىجارە ئېلىۋېلىپ بىزگە ئىجارىگە بېرەتتى. بۇ ئۆينىڭ ئىجارىسىنى ئاغزاكى ھالەتتە بۇ يىل رامازاندىن كېلەر يىلى رامازان تۈگىگۈچە 2000 لىرادىن ئولتۇرىدىغانغا دېيىشكەنتۇق، بۈگۈن «بىنانىڭ يىللىق ئىجارىسى ئۆستۈرۈلدى» دەپ ئۆينىڭ ئىجارىسىنى 3000 لىراغا ئۆستۈرۈپ، «مۇشۇ بويىچە بولسۇن، بولمىسا باشقا ئەرزانراق ئۆيگە كۆچۈۋالامسىز، قانداق قىلىسىز؟» دەپ ئۇچۇر كەلدى، بۇنداق قىلىش توغرىمۇ؟ ئاغزاكى توختامنى خاھلىغانچە بۇزۇپ، ئۆزگەرتسە بولامدۇ؟

جاۋاب: ۋەئەلەيكۇم ئەسسالام ۋەرەھمەتۇللاھ. ئاللاھقا شۈكۈر. بىر يىل دېگەندەك مەلۇم مۇددەتتە توشىدىغانغا ئىجارە توختامى قىلىنغان بولسا، ئىككى تەرەپ رازىلىقى بولمىسا ئىجارىگە بەرگۈچىنىڭ بۇ مۇددەت ئىچىدە ئىجارەنى ئۆستۈرۈش ھەققى بولمايدۇ. مەيلى يېزىقچە ياكى ئاغزاكى بولسۇن، توختامغا ئەمەل قىلىش پەرز. ئاللاھ تائالا ﴿ئى مۆمىنلەر! ئەھدىلەرگە ۋاپا قىلىڭلار!﴾(5/«مائىدە»: 1) دەپ بۇيرۇغان. دېمەك، كېلىشكەن مۇددەت توشقۇچە توختامنى ئىككى تەرەپنىڭ بىرى يەنە بىرىنىڭ رازىلىقىسىز خاھلىغانچە بۇزالمايدۇ ھەم ئۆزگەرتىش كىرگۈزەلمەيدۇ. ئۇنداق قىلىمەن دېسە، رەت قىلساڭلار بولىدۇ.

502 – سوئال: ئەسسالامۇئەلەيكۇم ئۇستاز! ئەۋرەتنى ياپقۇدەك ئۇزۇن كۇسار (كالتا ئىشتان) بىلەن ناماز ئوقۇش دۇرۇسمۇ؟

جاۋاب: ۋەئەلەيكۇم ئەسسالام ۋەرەھمەتۇللاھ. نامازدىن ئىلگىرى ئورۇندايدىغان ئىشلار قاتارىدا ئەۋرەت يۆگەلگەن بولۇش پەرزدۇر. ئاللاھ تائالا مۇنداق دېگەن: ﴿ئى ئادەم بالىلىرى! ھەر ناماز ۋاقتىدا زىننەتلىنىڭلار﴾(7/«ئەئراف»: 31). مۇپەسسىرلەر ئايەتتىكى «زىننەتلىنىڭلار» دېگەن سۆزنى «ئەۋرەتنى يۆگەڭلار» دەپ تەپسىرلىگەن بولسىمۇ، يۇقىرىقى ئايەت «ئەۋرەتنى يۆگەش» دېگەن مەنىدىن سىرت «ياسىنىش» دېگەن مەنىنىمۇ بىلدۈرىدۇ. يەنى پەقەت ئەۋرەتنى يۆگەشلا ئەمەس، بەلكى ئەۋرەتنى يۆگىگەننىڭ سىرتىدا چىرايلىق كىيىنىش، ياسىنىش دېگەننىمۇ بىلدۈرىدۇ. دېمەك، ئەۋرەتنى يۆگەش پەرز، چىرايلىق كىيىنىش سۈننەت. ئەر كىشىنىڭ ئەۋرەت ھېسابلىنىدىغان يېرى كىندىكىنىڭ ئاستىدىن باشلاپ ئىككى تىزىنىڭ ئاستىغىچە. كىندىكنىڭ ئۆزى ئەۋرەت دائىرىسىگە كىرمەيدۇ. ئەمما، تىز ئەۋرەت دائىرىسىگە كىرىپ كېتىدۇ. بۇنىڭغا ئاساسەن ئەر كىشى تىزنى تولۇق يۆگەيدىغان كۇسار بىلەن ناماز ئوقۇسا، ئەۋرەتنى يۆگەشتىن ئىبارەت پەرز ئادا بولىدۇ.

503 – سوئال: ئەسسالامۇئەلەيكۇم ئۇستاز! ۋەتەندىكى بەزىسى ۋاپات بولۇپ كەتكەن، بەزىسى تېخى ھايات كىشىلەرگە قايتۇرۇشقا تېگىشلىك بولغان ئامانەت ۋە قەرزلەر بولسا، بۇنى قانداق ئادا قىلىش كېرەك؟ ئاللاھ رازى بولسۇن!

جاۋاب: ۋەئەلەيكۇم ئەسسالام ۋەرەھمەتۇللاھ. ۋەتەندىكى ئامانەت ۋە قەرز ئىگىلىرىنىڭ ئۆزى ياكى ۋاپات بولۇپ كەتكەنلەرنىڭ مىراسخورلىرى بىلەن ئالاقىلىشىش مۇمكىن بولسا، ئۇلارنىڭ دېگىنى بويىچە قىلىش كېرەك. ئالاقىلىشىش مۇمكىن بولمىسا، ئۇلارنىڭ ۋەتەن سىرتىدىكى پەرزەنتلىرى ياكى ئاتا – ئانىسىغا تاپشۇرۇش مۇناسىپ. ئۇلارمۇ بولمىسا، ئامانەت سۈپىتىدە قولىدا ساقلاپ قويسا بولىدۇ، ۋەللاھۇ ئەئلەم بىسسەۋاب.

504 – سوئال: ئەسسالامۇئەلەيكۇم ئۇستاز! ئىستانبۇلدا ئۇيغۇرلارنىڭ ئاشخانىسى، ئاتۆليە يەنى تىككۈچىلىك ئورۇنلىرىدا، دۇكانلىرىدا ئىشلىگەنلەرگە بۇنىڭ ئىشقا ئېھتىياجى بار، ئىشلىمىسە جېنىنى باقالمايدۇ، دەپ ئويلاپ ئۇلارنى ئەرزان باھادا ئىشلىتىدىغانلار ياكى مائاشىنى بەرسەم چىقىپ كېتىدۇ دەپ كېچىكىپ بېرىدىغان، ئاز مائاش بىلەن ئىشلەشكە مەجبۇرلايدىغانلارنىڭ بارلىقى ھەقىقەت. مۇشۇ ئەھۋالدا رازى بولماي ئىشلەشكە مەجبۇر بولغان كىشىنىڭ ئىش ئىگىلىرىدە ماددى ھەققى قالغان بولامدۇ؟

جاۋاب: ۋەئەلەيكۇم ئەسسالام ۋەرەھمەتۇللاھ. ئىش ھەققىگە كېلىشىش ئىككى تەرەپنىڭ رازىلىقى بىلەن بولىدۇ. پۈتۈشكەن ئىش ھەققىگە رازى بولغان كىشى ئىشلەيدۇ. رازى بولمىسا ئىشلىمىسە بولىدۇ. نەق ئىش ھەققىگە كېلىشكەن بولسا كېچىكتۈرسە بولمايدۇ. ئەمما، ئاز مائاشقا رازى بولماي ئىشلەشكە مەجبۇر بولغان كىشىنىڭ ئىش ئىگىلىرىدە ماددى ھەققى قالغان بولمايدۇ.

505 – سوئال: ئەسسالامۇ ئەلەيكۇم ئۇستاز! قانداق ئەھۋاللىرى؟ بىز 10 — 15 ئاغىنەلەر يېقىن ئۆتۈپ ئىزدىشىپ، ئىمانلىشىپ، ئارىمىزنى ياخشىلاپ، ئارىمىزدىكى يېڭىلىقلاردىن بىخەۋەر قالماسلىق ئۈچۈن ئايدا ئىككى – ئۈچ قېتىم ئولتۇرۇش قىلىپ تاماق يەپ، ۋەز – نەسھەت قىلىپ تارقىلىپ كېتەتتۇق. بەزەن بالىلارنىڭ ۋاقىت قارىشى بولماسلىق، قەستەن كەلمەسلىك سەۋەبلىك جىددىي ئەھۋال بولمىسىمۇ ۋاق قالسا ياكى قەستەن كەلمىسە، سورۇنغا ئىشلىتىدىغانغا 50 – 60 دوللار ئەتراپىدا جەرىمانە بېكىتىپ قويدۇق. شۇ جەرىمانە پۇل شەرىئەت ھۆكمى بويىچە توغرىمۇ؟ ۋاقىتنى 10 كۈن ياكى ئىككى ھەپتە بۇرۇن بېكىتىپ قويىمىز.

جاۋاب: ۋەئەلەيكۇم ئەسسالام ۋەرەھمەتۇللاھ. ئاللاھقا شۈكۈر. گەرچە بارلىق ئەزالار بۇ جەرىمانىگە كۆڭۈل رازىلىقى بىلەن ماقۇل كەلگەن بولسىمۇ، كېيىنچە جەرىمانە تۆلىگەندە نارازى بولۇپ قالسا بۇ جەرىمانە سورۇندىكىلەرگە شۈبھىلىك بولۇپ قالماسلىقى ئۈچۈن، ماددىي جازا ئورنىغا باشقا تۈرلۈك جازا بېكىتىش ياكى جەرىمانەدىن يىغىلغان پۇلنى سورۇنغا ئىشلەتمەي موھتاجلارغا ياردەم سۈپىتىدە بېرىش مۇناسىپ.

506 – سوئال: ئەسسالامۇ ئەلەيكۇم ئۇستاز! قېپىغا ئالتۇن يالىتىلغان قەلەمنى ئىشلەتسەك بولامدۇ؟

جاۋاب: ۋەئەلەيكۇم ئەسسالام ۋەرەھمەتۇللاھ. كۆپچىلىك ئالىملار «ئالتۇن يالىتىلغان قەلەمنى ئەر ۋە ئاياللارنىڭ ئىشلىتىشى جائىز» دەپ قارايدۇ.

507 – سوئال: ئەسسالامۇ ئەلەيكۇم ئۇستاز! قەبرىستانلىققا گۈل ئېلىپ چىقىش، گۈل ياكى ئۆسۈملۈك تىكىش قاتارلىقلار ھاراممۇ؟

جاۋاب: ۋەئەلەيكۇم ئەسسالام ۋەرەھمەتۇللاھ. ئىبنى ئابباس رەزىيەللاھۇ ئەنھۇما رىۋايەت قىلىدۇكى، رەسۇلۇللاھ سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەم ئىككى ئادەمنىڭ قەبرىسىنىڭ يېنىدىن ئۆتۈپ: «ئۇلار ئازابلىنىۋاتىدۇ، چوڭ گۇناھ سەۋەبىدىن ئازاب چېكىۋاتقىنى يوق، ئۇلارنىڭ بىرى سۈيدۈكتىن ساقلانمايتتى، يەنە بىرى بولسا سۇخەنچىلىك قىلاتتى» دېدى. ئاندىن خورما دەرىخىنىڭ بىر ھۆل شېخىنى ئەكەلدۈرۈپ ئۇنى يېرىپ ھەربىر قەبرىگە بىردىن سانجىپ قويدى. ساھابەلەر:

ــ ئى رەسۇلۇللاھ! نېمە ئۈچۈن بۇنداق قىلدىلا؟ ــ دەپ سورىۋىدى، رەسۇلۇللاھ:

ــ بۇ شاخلار قۇرۇغانغا قەدەر ئۇلارنىڭ ئازابى يېنىكلىتىلىشى مۇمكىن، ــ دېدى‏(بۇخارىي: 1361). بۇرەيدە ئەلئەسلەمىي رەزىيەللاھۇ ئەنھۇ ئۆزىنىڭ قەبرىسىگە خورمىنىڭ ئىككى شېخىنى قويۇشنى ۋەسىيەت قىلغان. بۇنداق قىلىشتىكى ھېكمەت بۇ جىرىم ۋە گىياھلار قۇرۇپ قالمىغان مۇددەتچە ئاللاھقا تەسبىھ ئېيتىپ تۇرىدىغان بولغاچقا، بۇ تەسبىھلەر مېيىتكە ئۇنس – ئۈلپەت بولىدىغانلىق جەھەتتىن ۋە ئۇنىڭغا رەھمەت يېغىشقا سەۋەب بولىدىغانلىق جەھەتتىن پايدىلىق دەپ قارىلىدۇ. شۇڭا، غەربلىكلەرنى دوراپ ئەمەس، يۇقىرىقى ھەدىسكە ۋە ساھابەنىڭ ئىش -ئىزلىرىغا ئەگىشىش نۇقتىسىدىن قەبرىگە جىرىم ۋە گۈل – گىياھ تىكىش مۇستەھەب. بۇنىڭغا ئاساسەن قەبرىلەردە ئۆسكەن گۈل – گىياھلارنى يۇلۇۋېتىشمۇ مەكروھ.

508 – سوئال: ئەسسالامۇ ئەلەيكۇم ئۇستاز! ئەگەر ئىسلامغا زىت ناخشا – مۇزىكا قوشمىغان، ئاياللارنى چىقارمىغان ئەھۋال ئاستىدا كومپيۇتېر بىلىملىرى ۋە باشقا ئىسلامدا چەكلەنمىگەن بىلىملەرنى تارقىتىش ئارقىلىق يۇتۇب (YOUTUBE) دا پۇل تېپىشنىڭ ئىسلامدىكى ھۆكمى نېمە؟ يۇتۇبدا قانال ئاچقاندىن كېيىن يۇتۇب شىركىتى بىزدىن ئېلان چىقىش ئىقتىدارىنى ئېچىش تەكلىۋىنى بېرىدۇ. ئېلان ئاچقاندىن كېيىن بىزنىڭ فىلىمنى باشقىلار كۆرسە، فىلىمنىڭ بېشى، ئوتتۇرىلىرىدا ۋە ئاخىرلىرىدا ئېلان چىقىدۇ. بۇ ئېلان شۇ فىلىمنى كۆرگەن ئادەمنىڭ توردىن بۇرۇنقى ئىزدىگەن ئۇچۇرلىرىغا قارىتا پەرقلىق چىقىدۇ. مەسىلەن، بىرسى بۇرۇن توردىن ماشىنا ئىزدىگەن بولسا، بىزنىڭ قانالدىكى فىلىمگە چىققان ئېلاندىن ماشىنىنى ماختىغان ئېلان چىقىدۇ. باشقىلار كىيىم – كېچەك ئىزدىگەن بولسا، ئۇ ئادەمگە كىيىم – كېچەكنىڭ ئېلانى چىقىدۇ. شۇڭا، كىمگە قانداق ئېلان چىقىدىغانلىقىنى بىلگىلى بولمايدۇ. بەزىلەرگە ئاياللار گىرىم بۇيۇملىرىنى ماختاپ چىقىشى مۇمكىن، بەزىلىرىگە يېمەك – ئىچمەكنى ماختاپ چىقىشى مۇمكىن. شۇ بىزنىڭ فىلىمنىڭ ئارىلىقىدىكى ئېلاننى تارقىتىش ئارقىلىق، يۇتۇب شىركىتى بىزگە پۇل بېرىدۇ. بۇ پۇلنىڭ ئىسلامدىكى ھۆكمى قانداق بولىدۇ؟

جاۋاب: ۋەئەلەيكۇم ئەسسالام ۋەرەھمەتۇللاھ. ئىسلامغا زىت مەزمۇن بولمىغان ئەھۋال ئاستىدا كومپيۇتېر بىلىملىرى ۋە باشقا ئىسلامدا چەكلەنمىگەن بىلىملەرنى تارقىتىش ئارقىلىق يۇتۇب (YOUTUBE) دا پۇل تېپىشنىڭ ئىسلامدىكى ھۆكمى جائىز ۋە مۇستەھەب. ئېلان ئارقىلىق كىرىم قىلىشقا كەلسەك، ئەسلىدە يۇتۇبدىكى ئېلانلار مۇباھ تاۋارلارنىڭلا ئېلانلىرى بولغان بولسا كىرىم چەكلەنمەيتتى. بىراق، ئەمەلىيەت شۇكى، ئادەتتە قانال ئىگىسى يۇتۇب ئېلانلىرىنىڭ مەزمۇنىغا تولۇق چەك قويالمايدۇ. ھاراق، قىمار، ئۆسۈم، دىنسىزلىق، يالىڭاچلىق ۋە خرىستىيان تەشۋىقاتى، … دېگەندەك مەزمۇنلارنى ئۆز ئىچىگە ئالغان ئېلانلارنى قىسمەن سۈزۈپ چەكلىگىلى بولسىمۇ، يېمەك – ئىچمەك، كىيىم – كېچەك ۋە ھەتتا يانفۇن ئېلانلىرىدىمۇ يۇقىرىقىدەك ھارام مەزمۇنلاردىن ساقلانغىلى بولمايدۇ. ئۇنىڭ ئۈستىگە بەزى ئېلانلارنى كۆرگۈچى ئاتلاپمۇ كېتەلمەيدۇ. ئېلان چوقۇم ئاخىرىغىچە قويۇلۇشى كېرەك. ئەھۋال بۇ ئىكەن، يۇتۇب ئېلانلىرىدىن قىلغان كىرىم ھارام ياكى ھارام ئارىلاشقان، ياكى ئەقەللىي تەقدىردە شۈبھىلىك كىرىم بولىدۇ. شۇڭا، بۇ شەكىلدە پۇل تېپىش خىيالىدىن ۋاز كېچىش لازىم. ئەگەر بۇرۇن بىلمەستىن مۇشۇنداق قىلىپ كىرىم قىلغان بولسا، ئۇنى موھتاجلارغا بېرىۋېتىشى كېرەك.

509 – سوئال: ئەسسالامۇ ئەلەيكۇم ئۇستاز. ياۋروپادا بالىلىرىمىزنى خەتنە قىلدۇرماقچى بولغىنىمىزدا يېقىن ئەتراپتىكى دوختۇرخانىلاردا مۇسۇلمان دوختۇر تېپىلمايدىغان بولغاچقا، يىراقلارغا بېرىشقا توغرا كېلىدۇ. شۇڭا، خەتنىنى كافىر دوختۇرلار قىلسىمۇ بولامدۇ؟

جاۋاب: ۋەئەلەيكۇم ئەسسالام ۋەرەھمەتۇللاھ. دىنىمىزدا خەتنە قىلغۇچى مۇسۇلمان بولۇشى شەرت دەيدىغان بىر كۆرسەتمە يوق. بۇ داۋالىنىش دائىرىسىدىكى ئىش بولغاچقا، گەرچە ئادەتتىكى ئەھۋالدا ئىشەنچلىك مۇسۇلمان دوختۇر ئەۋزەل بولسىمۇ، مۇسۇلمان دوختۇر تېپىلمايدىغان جايلاردا ئىشەنچلىك كافىر دوختۇر قىلسىمۇ بولىدۇ.

510 – سوئال: ئەسسالامۇ ئەلەيكۇم ئۇستاز. بىر شىركەت باشقا شىركەتلەرنىڭ يانفون ئەپلىرىنى ۋە تۈرلۈك تاۋارلىرىنى تونۇشتۇرۇپ ئېلان – تەشۋىقات، مۇلازىمەت ئىشلىرىنى قىلىدۇ. بۇ شىركەتتە ئىشلەيدىغانلار بۇ مۇلازىمەتنى ئۆيدە ئولتۇرۇپ توردا ئېلىپ بارىدۇ. خېرىدارلارنىڭ بۇ تونۇشتۇرۇشنىڭ ھەقىقىي شەخس تەرىپىدىن سۇنۇلۇۋاتقانلىقىغا ئىشىنىشى ئۈچۈن بۇ ئورۇندا ئىشلىگۈچى باش سۈرىتىنى تورغا چىقىرىپ قويۇشى تەلەپ قىلىنىدىكەن. شۇڭا، ئايال كىشىنىڭ بۇ خىزمەتنى قىلىشى دۇرۇس بولامدۇ؟

جاۋاب: ۋەئەلەيكۇم ئەسسالام ۋەرەھمەتۇللاھ. كۈچلۈك قاراشتا ئايال كىشىنىڭ يۈزى بىلەن قولى (بېغىشقىچە) ئەۋرەت ئەمەس. بۇنىڭغا ئاساسەن، ئېلىم – سېتىم ۋە تاۋار تونۇشتۇرۇشتا كىملىكنى ئىسپاتلاش ۋە خېرىدارنى قويۇلۇپ كەتمەسلىك جەھەتتىن خاتىرجەم قىلىش ئۈچۈن، گىرىم قىلمىغان ۋە ياغلىق ئارتقان ھالدىكى باش سۈرىتىنى تورغا چىقارسا، ئېھتىياج سەۋەبلىك جائىز بولىدۇ ۋە ئايال كىشىنىڭ بۇ خىزمەتنى قىلىشى دۇرۇس بولىدۇ. ئەمما، خىزمەتنى قىلىش جەريانىدا نامەھرەملەر بىلەن سۆزلىشىشتە نازكەرەشمە قىلىشتىن ۋە شەيتانغا يول ئاچىدىغان ھەرقانداق سۆھبەتتىن قەتئىي ساقلىنىشى زۆرۈر. ۋەللاھۇ ئەئلەم.

 

 

 

 

 

 

 

 

Please follow and like us:

4 thoughts on “بىرىنچى قېتىملىق رامازانلىق زۆرۈر بولغان دىنىي مەسىلىلەردە پەتىۋا ۋە مەسلىھەت بېرىش خىزمىتى”

  1. 190 – سۇئالنىڭ جاۋابى . جاۋاب: ۋەئەلەيكۇم ئەسسالام. ئاللاھقا شۈكۈر. 1) زاكاتقا ئېلىشقا لايىق بولسا، ئۇ زاكات ھالال. ھېچقانداق مەسىلە يوق. شۇڭا، ئېھتىياج بولسا ئىشلىتىۋېرىسىلەر. 2) قەرزدارلار قەرزىنى تۆلەپ قولىدا 5000 دوللار ئاشقۇچە قوبۇل قىلسا بولىدۇ. باشقىلارمۇ قولىدا 5000 دوللار ئاشقۇچە قوبۇل قىلسا بولىدۇ.

    ئەسسالامۇ ئەلەيكۇم ئۇستاز ، سالامەت تۇلىمۇ ، ئاللاھ خەلقىمىز ،دىنىمىز ئۈچۈن قىلغان خىزمەتلىرىدىن ئىككىلا دۇنيا كاتتا ئەجىر بەرسۇن ، ئىلىملىرىنى ۋە ۋاقىتلىرىنى تېخىمۇ بەرىكەتلىك قىلىپ بەرسۇن ، ئامىين ! سۇئال : ئۇستاز يۇقىردىكى جاۋاپتا قولىدا 5000 دوللار پۇل ئاشقۇچە زاكاتنى قۇبۇل قىلسا بولىدۇ دەپلا ، ئۇنداقتا مەلۇم بىر خىزمەتنى قىلىپ ، ئالغان مائاشى ئايدىن ئايغا ئاران يېتىدىغان ياكى ئۆزى ياشاۋاتقان يەرنىڭ پۇل بىرلىكى بويىچە 100-200 (دوللار ، لىرا ، جۈنەي، دەرھەم ) ئاشىدىغان، قولىدا 5000 دوللاردىن ئاز پۇلى بار كىشى زاكات ئالسا بولامدۇ ؟ سالامەت بولسىلا

  2. جاۋاب: ۋەئەلەيكۇم ئەسسالام. ئاللاھقا شۈكۈر. ئۆزلىرىنىمۇ ئاللاھ سالامەت قىلسۇن! قولىدا 5000 دوللاردىن ئاز پۇلى بار كىشى زاكات ئالسا بولىدۇ. بۇ ھەنەفىي مەزھەپ قارىشى بويىچە بېرىلگەن جاۋابتۇر. چۈنكى، ھەنەفىي مەزھەب قارىشىدا «فەقىر» نىسابقا يەتمىگەن ئىقتىسادقا ئىگە كىشىدۇر. «ئەلئىختىيار» كىتابىدا مۇنداق دېيىلگەن: «زاكاتنى قولىدىكى پۇل – مېلى (باي دەيدىغان) ئۆلچەمگە يەتمەيدىغان كىشىگە گەرچە بۇ كىشى ساغلام، پۇل تاپالايدىغان بولسىمۇ بېرىشكە بولىدۇ. چۈنكى ئۇ كەمبەغەلدۇر». دېمەك، ھەنەفىي مەزھەپ دۇرۇس دېيىشتە، ئايەتتە تىلغا ئېلىنغان «پىقىر – مىسكىن» دائىرىسىگە كىرىدىغانلىقى نۇقتىسىدىن شۇنداق دېگەن. كۆپچىلىك ئالىملار كىرىمى چىقىمىغا يەتمىگەن كىشى زاكات ئالسا بولىدۇ. يەتكەنلەر ئالمايدۇ، زاكاتنى ساغلام، پۇل تاپالايدىغان كىشىلەرگە بەرسە بولمايدۇ، دەپ قارايدۇ.

  3. ئەسسالامۇ ئەلەيكۇم ئۇستاز ، سالامەت تۇلىمۇ ، ئاللاھ تەنلىرىگە سالامەتلىك ، ئىلىملىرىگە تېخىمۇ كۆپ بەرىكەت بەرسۇن .

    1. ئۇستاز ئۇيغۇر مەسچىتكە ئالتە -يەتتە ياشلىق بالىلىرىمىز بىلەن كىرىپ ن پەرز نامازنىڭ ئاخىرىغا يېتىشىپ ، ئىمام سالدم بەرگەندىن كېيىن نامازنى داۋام قىلىۋاتقاندا بەزى قېرىنداشلىرىمىز ، ھەتتا بەزى ئەھلى ئىلىم دەپ بىلىدىغان ، قارى قېرىنداشلىرىمىزمۇ بالىلىرىمىزنىڭ ئالدىدىن ئۆتەۋېرىدۇ . نۇرمالدا بۇ بالىلىرىمىز نامازنىڭ ئەركانلىرىنى بىلىدۇ ، شۇڭا ئىمامدىن كېيىن نامازنى ئوقۇيدۇ . بالىلىرىمىز بىلەن بىر سەپتە پەرىز ناماز تۇرغان ۋاقىتتا بەزى قېرىنداشلار كېلىپ ، بالىلىرىمنى قولىدىن تارتىپ ئېلىۋېتىپ :«سىلەر كەينىدە ئوقۇڭلار ، ئارقىدا تۇرۇڭلار » ، دەپ نامىزىنى بۇزىدۇ . پەيغەمبىرىمىز بالىلىرىمىز يەتتە ياشقا كىرگەندە پەرزەنتلىرىمىزنى نامازغا بۇيرىشىمىزنى ئېيتقان . بۇنداق قىلسا بالىلارنىڭ مەسچىتتىن رايى سوۋۇپ كېتىدىكەن ھەم مەسچىتكە چىقسام مېنى ئارقىغا تارتتى ، دەپ كۆڭلىگە كېلىدىغان ئەھۋاللار بولىدىكەن . بىز بۇ خىل ئەھۋال يۈز بەرگەندە قانداق قىلىشىمىز كېرەك ؟ ئۇ قېرىنداشلىرىمىزغا ، بۇنداق قىلماڭ دەپ ئەملى ئەھۋالنى دېيىشىمىز كېرەكمۇ ؟

    2. ئۆيدە ئەھلى ئائىلىمىز بىلەن يەنى ، بىزگە مەھرەم بولغان ئايال -قىزلىرىمىز تەراۋىھ ياكى پەرەز نامازلارنى ئوقۇغىنىمىزدا ، ئايال – قىزلىرىمىزنىڭ «ئامىين » نى ئۈنلۈك دېيىشى جائىزمۇ ؟

    ئاللاھ رازى بولسۇن .

  4. ئەسسالامۇ ئەلەيكۇم. ئىستانبۇلدا قېرىنداشلىرىمىز ئاساسەن ئۇيغۇرلارنىڭ ئاشخانىلىرىدا ، ئاتۆليە( تىككۈچىلىك ئورنى) دۇككان ، زاۋۇتلىرىدا ئىشلەيدۇ . بۇ ئورۇنلاردا ئىشلىمەي دېسە تۇرمۇشىنى قامداش تەس بولىدۇ ، ئىشلەش رۇخسىتى بولمىغاچقا تۈركلەرنىڭ ئىش ئورۇنلىرىدا ئىشلەش ئىمكانيىتى ئاز . لېكىن ئۇيغۇرلارنىڭ قولىدا ئىشلىسە مائاشىنى ھۆكۈمەتنىڭ ئەڭ تۈۋەن مائاش ئۆلچىمىدىن ، ھەتتا ئوخشاش ئىش قىلىدىغان بىر ئۇيغۇرنىڭ دۇككىنىدا بېرىدىغان مائاشتىنمۇ ئاز بېرىدۇ . ئاز بەردىڭ دېسە ، جىق بېرىدىغان يەرگە بار ، ئىشلەيدىغان ئادەم جىق دەيدۇ . كۆڭلىدى بەرگەن مائاشقا رازى بولمىسىمۇ ئىشلەشكە مەجبۇر بولىدۇ. بەزى ئىش ئىگىلىرى مائاشنى ۋاقتىدا بەرمەي بۆلۈپ ، ئاز – ئازدىن بېرىدۇ ياكى ئارقىغا سۆرەيدۇ . سۇئال : بۇ خىل ئەھۋالدا ئىشلىگۈچىنىڭ ئىشلەتكۈچىدە ھەققى قالغان بولامدۇ؟

جاۋاب يېزىش

ئېلېكتىرونلۇق خەت ئادرېسىڭىز ئاشكارىلانمايدۇ.