تارىختىكى ئەڭ كۈچلۈك ئايال ئاسىيە بىنتى مۇزاھىم

﴿ئاللاھ ئىمان ئېيتقانلارغا پىرئەۋننىڭ ئايالىنى مىسال قىلىپ كۆرسەتتى﴾.

_ «تەھرىم» سۈرىسى، 11 – ئايەتنىڭ بىر قىسمى

«ئاياللاردىن پەقەت ئىمراننىڭ قىزى مەريەم ۋە پىرئەۋننىڭ ئايالى ئاسىيەلا كامالەتكە يەتكەن».

_ ھەدىس شەرىف. «بۇخارىي»، 3411 – ھەدىس

 

گاھىدا ئايال كىشى ھاياتىنى جەھەننەمگە ئايلاندۇرىدىغان جىنايەتچى ئەرگە مۇپتىلا بولۇپ قالىدۇ. ئەپسۇسكى، بەزى چاغلاردا ئايال كىشى ئۆزىنىڭ ھۆر ئىكەنلىكى، ئاللاھنىڭ ئۇنى ئۆزىگە ئىبادەت قىلىشى ئۈچۈن ياراتقانلىقىنى ئۇنۇتقان ھالدا، دۇنيا – ئاخىرەتنىڭ بەخت – سائادىتى ۋە دىنىنى قۇربان قىلىپ، جىنايەتچى ئەرگە بويسۇنۇپ، ئۇنىڭغا ئەسىر بولۇپ قالىدۇ. لېكىن، بۇ يەردە ئاللاھدىن باشقىسىغا ئېگىلمەيدىغان، جىنايەتچى ئەرلىرىنىڭ ئالدىدا خار ياشاشتىن كۆرە ئۆلۈمنى ئەلا بىلىدىغان، ئېرى، بالىلىرى ھەتتا باشقا ھەرقانداق نەرسىدىن ئاللاھنى ئارتۇق كۆرىدىغان يەنە بىر تۈرلۈك جەسۇر ئاياللارمۇ بار. شۈبھىسىزكى، ئاللاھ سۇبھانەھۇ ۋەتائالا ئۆزى بىلىدىغان ھېكمەت ئۈچۈن، قىيامەت كۈنىگىچە مېھرابلاردا ئوقۇلىدىغان قۇرئاندا بىزگە قەھرىمان ئايال ئاسىيە بىنتى مۇزاھىم بىلەن ئۇنىڭ جىنايەتچى ئېرى پىرئەۋننىڭ قىسسىسىنى سۆزلىدى. مەن ئاللاھ تائالا بۇ قەھرىمانىمىزنىڭ قىسسىسىنى سۆزلەش ئارقىلىق پۈتكۈل ئىنسانىيەتكە بىلدۈرۈشنى خالىغان مۇھىم ئىككى ساۋاق بار دەپ قارايمەن:

بىرىنچى ساۋاق ئومۇمىي ئىنسانىيەت ئۈچۈن، خۇسۇسەن ئايال كىشىنىڭ رولىنى تۆۋەن چاغلايدىغان ئەرلەر ئۈچۈندۇر. بۇلار بىلىشى كېرەككى، زېمىن شاھىد بولغان ئەڭ كۈچلۈك زوراۋان ھېسابلىنىدىغان زالىمغا قارشى تۇرغۇچى بىر ئايال ئىدى.

ئىككىنچى ساۋاق ئىنسانىيەتكە ئومۇمىي، ئايالغا خاستۇر. ئى ھەمشىرەم! بىلىڭكى، ئېرىڭىز ھەرقانچە ئوسال، ھاكاۋۇر ۋە زالىم بولغان تەقدىردىمۇ قورقماڭ، قايغۇرماڭ. مۇھىمى مەڭگۈلۈك بەخت – سائادىتىڭىز ۋە دىنىڭىز ئۈچۈن ئۇ گۇناھكار ئېرىڭىزگە بويسۇنماڭكى، ئانىڭىز ئاسىيە بىنتى مۇزاھىمنى ئاللاھ تائالا سىزنىڭ ئېرىڭىزدىنمۇ قوپال، زالىم ۋە ھاكاۋۇر ئەر بىلەن سىنىغان.

ئاللاھ بىلەن قەسەمكى، مەن بۇ بۈيۈك ئايال ھەققىدە يېزىشنى ئويلاۋېتىپ قەلبىم تىترەپ كەتتى. بىز ھازىر سۆيۈملۈك ئانىمىز، ئاللاھنىڭ رازىلىقىغا ئېرىشكۈچى ۋە ئاللاھ تەرەپتىن جەننەت بىلەن رازى قىلىنغۇچى، تەقۋادار مۆمىنە، بەرقارار، مەزمۇت ۋە غۇرۇرلۇق، ئىخلاسلىق ئىبادەتگۇي بولغان مۇبارەك شېھىدەمىز ھەققىدە توختىلىۋاتىمىز. بىز ھازىر ئادەم ئاتىدىن ھازىرغا قەدەر بولغان تارىختىكى يەر يۈزىدە تونۇلغان ئەڭ ئەشەددىي زالىمغا قارشى ئىمانى بىلەن غەلىبە قازانغان باتۇرىمىز ھەققىدە، دۇنيادا ئاللاھ ياراتقان ئىنسانلار ئىچىدىكى ئەڭ كۈچلۈك بىر ئايال ھەققىدە توختىلىۋاتىمىز. بىز ھازىر شائىرلارنىڭ سۆزلىرى ئۇنىڭ ھاياتىنى ئىپادىلەشتىن ئاجىز كەلگەچ، تەرجىمىھالىنى شائىرلارنىڭ رەببى ئۆزىنىڭ كىتابىدا ئۆز سۆزلىرى بىلەن تەسۋىرلەپ بەرگەن بىر ئىنسان ھەققىدە توختىلىۋاتىمىز. بىز ھازىر خانىشلارنىڭ زىننىتى، خانىملارنىڭ سەردارى، غۇرۇرلۇقلارنىڭ سىمۋولى ھەققىدە توختىلىۋاتىمىز.

ئاسىيە (ئاللاھ ئۇنىڭغا رەھمەت قىلسۇن!) ئاددىي بىر ئەرنىڭ ئەمرىدىكى ئاددىي بىر ئايال ئەمەس ئىدى، بەلكى ئۇ ھەددى – ھېسابسىز ئالتۇن، جاۋاھىراتلار ئىلكىدە بولغان بىر تاجىدار خانىش ئىدى. ئۇ زېمىندىكى ئاللاھنىڭ جەننىتى بولمىش قەدىمكى مىسىر خانىشلىرىدىن بىر خانىش ئىدى. لېكىن ئۇ قەھرىمانىمىز مۇشۇلارنىڭ ھەممىسىنى ئاللاھ يولىدا تەرك ئەتتى.

دەرۋەقە، «تارىختىكى ئەڭ كۈچلۈك ئايال» دېگەن نامنى بۇ پاك ئايالغا تاللىشىمنىڭ سىرى ئۇنىڭ پەقەت زالىم پىرئەۋن ئۈستىدىن غالىب كەلگەنلىكى ئەمەس، بەلكى ئۇنىڭ بۈيۈك ۋە كۈچلۈك بولۇشىنىڭ سىرى ئۇنىڭ ئۆز نەپسى ئۈستىدىن غالىب كەلگەنلىكىدىن دەپ قارىغانلىقىمدۇر.

بۇ باتۇر ئايال پىرئەۋننىڭ قەسرىدە تولۇپ تاشقان ئالتۇن، جاۋاھىراتلارغا نەزەر تاشلاپمۇ قويماي، بۇ ئارقىلىق پىرئەۋن مەدەنىيىتىنىڭ ئەڭ كاتتا بايلىقلىرىنى ئاللاھ يولىدا قۇربان قىلدى ۋە ئۆز نەپسى ئۈستىدىن غالىب كەلگەندىن كېيىن پىرئەۋن ئۈستىدىنمۇ غالىب كەلدى. ئۇ ھەقىقەتەن كىشىلەرگە «مەن سىلەرنىڭ ئەڭ بۈيۈك پەرۋەردىگارىڭلار» دېگەن زالىمنىڭ ئۈستىدىن غالىب كەلدى. ئاسىيە بۇ ئارقىلىق دۇنيالىقىنى ئاخىرىتىگە ساتتى، ئۇ سارىيىنى تەرك ئەتتى، ئۇ سارىيىنى ئاللاھقا قوشنا بولۇش ئۈچۈن ئاللاھنىڭ دەرگاھىدىكى جەننەتتىن بولغان بىر ئۆيگە ئالماشتۇردى. ئۇ ئايەتلىرى تا قىيامەتكىچە ئوقۇلۇپ تۇرىدىغان قۇرئاندا ئاللاھنىڭ ئۇنى پۈتكۈل ئالەملەرگە ئۆرنەك قىلىدىغانلىقىنى بىلمەيتتى.

ئاسىيە ئەسلىدە بىر ئەرەب مەلىكىسى بولۇپ، پىرئەۋننىڭ قەۋمىدىن ئەمەس ئىدى. ئۇنىڭ تولۇق ئىسمى ئاسىيە بىنتى مۇزاھىم ئىبنى ئۇبەيد دەييان ئىبنى ۋەلىيددۇر. ئۇنىڭ نەسەبى ئەرەب يېرىم ئارىلىدىكى ئەرەبلەرنىڭ پۇشتىغا تۇتىشىدۇ. ئۇنىڭ دادىسى پىرئەۋن دەۋرىدىكى مىسىر ھاكىمىيىتىگە بېقىنغان مەملىكەتلەرنىڭ بىرىگە ھۆكۈمرانلىق قىلاتتى. ئۆزئارا قۇدا – باجا بولۇش پادىشاھلارنىڭ ئادىتى بولغاچقا، پىرئەۋن ئۇنى ئەمرىگە ئالدى. گەرچە ئۇ تۇغماس چىقىپ قالغان بولسىمۇ، پىرئەۋن ئۇنى باشقا ئاياللىرىدىن بەكرەك قەلبىگە يېقىن تۇتاتتى.

ئاللاھنىڭ تەقدىرى بىلەن ئاسىيە مۇسا ئەلەيھىسسالامنىڭ ئانىسى نىلغا تاشلىغان ساندۇقتىكى بوۋاقنى كۆرۈپلا، قەلبى ئۇنىڭغا مايىل بولدى. بىز ئەمدى نىل دەرياسىغا قايتايلى ۋە ئانىسى نىل دەرياسىغا تاشلىۋەتكەن ئاشۇ ساندۇقتىكى بوۋاقنى كۆزىتىش ئۈچۈن قەدەم تاشلاپ كېتىۋاتقان مۇسا ئەلەيھىسسالامنىڭ ئاچىسىنى خىيال قىلايلى!

﴿مۇسانىڭ ئانىسىغا ئىلھام بىلەن بىلدۈردۇقكى، «مۇسانى ئېمىتكىن، ئۇنىڭ زىيانكەشلىككە ئۇچرىشىدىن قورقساڭ، ئۇنى (ساندۇققا سېلىپ) دەرياغا (يەنى نىل دەرياسىغا) تاشلىغىن، ئۇنى (ھالاك بولارمىكىن دەپ) قورقمىغىن، (ئۇنىڭ پىراقىدىن) قايغۇرمىغىن، ئۇنى ساڭا چوقۇم قايتۇرىمىز ۋە ئۇنى پەيغەمبەرلەردىن قىلىمىز». پىرئەۋننىڭ ئائىلىسىدىكىلەر مۇسانى (نىل دەرياسىدىن) سۈزۈۋالدى. ئاقىۋەت (مۇسا) ئۇلارغا دۈشمەن ۋە خاپىلىق بولدى. شۈبھىسىزكى، پىرئەۋن، ھامان ۋە ئۇلارنىڭ قوشۇنلىرى خاتالاشقان ئىدى. پىرئەۋننىڭ ئايالى: «(بۇ بالا) ماڭا ۋە ساڭا كۆز نۇرى (يەنى خۇشاللىق) بولسۇن، ئۇنى ئۆلتۈرمەڭلار، بەلكى ئۇ بىزگە پايدا يەتكۈزەر ياكى ئۇنى ئوغۇل قىلىۋالارمىز» دېدى. ھالبۇكى، ئۇلار (پىرئەۋننىڭ ۋە ئۇنىڭ ياردەمچىلىرىنىڭ ھالاكىتىنىڭ مۇسانىڭ قولىدا بولىدىغانلىقىنى) ئۇقمايتتى. مۇسانىڭ ئانىسى (مۇسانىڭ پىرئەۋننىڭ قولىغا چۈشۈپ قالغانلىقىنى ئاڭلاپ) ئەس – ھوشىنى يوقاتتى، (ئۇنىڭ ئاللاھنىڭ بالىنى قايتۇرۇش ۋەدىسىگە) ئىشەنگۈچىلەردىن بولۇشى ئۈچۈن، ئۇنىڭ كۆڭلىنى خاتىرجەم قىلمىغان بولساق، ئۇ بالىنى ئاشكارىلاپ قويغىلى تاس قالغان ئىدى. ئانىسى مۇسانىڭ ھەمشىرىسىگە: «(خەۋەرنى ئۇقۇش ئۈچۈن) مۇساغا ئەگەشكىن» دېدى. ھەمشىرىسى مۇسانى يىراقتىن كۆرۈپ تۇردى. ھالبۇكى، ئۇلار (ئۇنى) سەزمەيتتى. ئۆز ئانىسى كېلىشتىن) ئىلگىرى مۇسانى ئىنىكئانىلارنى ئېمىشتىن مەھرۇم قىلغان ئىدۇق، مۇسانىڭ ھەمشىرىسى: «سىلەرگە مۇسانى ئوبدان باقىدىغان بىر ئائىلىنى كۆرسىتىپ قويايمۇ؟ ئۇلار مۇسانى ئىخلاس بىلەن باقىدۇ» دېدى. ئانىسىنىڭ خۇشال بولۇشى، قايغۇرماسلىقى ۋە ئاللاھنىڭ ۋەدىسىنىڭ ھەق ئىكەنلىكىنى بىلىشى ئۈچۈن بىز مۇسانى ئۇنىڭغا قايتۇردۇق، لېكىن ئىنسانلارنىڭ تولىسى (ئاللاھنىڭ ۋەدىسىنىڭ ھەق ئىكەنلىكىنى) بىلمەيدۇ﴾(قەسەس: 7 – 13).

ئاللاھ تائالا يەنە بىر ئايىتىدە شۇنداق دەيدۇ: ﴿ئۇلار تۇزاق قۇردى، بىزمۇ تۇزاق قۇردۇق. ھالبۇكى، ئۇلار تۇيمايدۇ﴾(قەسەس: 50).

خۇددى مۇسا ئەلەيھىسسالام پىرئەۋننىڭ ئۆيىدىن چىققاندەك، ئۈممەتلەرنىڭ تىرىلىشى مۇشۇ ئاساس بويىچە بولىدۇ. پىرئەۋن ئوغلى مۇسا دەپ ئاتالغان مۇسا ئەلەيھىسسالام ئۆز مىللىتىنى 300 يىللىق خار – زەبۇنلۇقتىن كېيىن قايتا تىرىلدۈرۈش ئۈچۈن چىققاندەك، كىم بىلىدۇ، ئاللاھ بۇ دىننى قايتا تىرىلدۈرىدىغان كىشىنى بۇ زاماندىكى ئىسلامنىڭ ئەڭ قاتتىق دۈشمەنلىرىنىڭ ئۆيلىرىدىن چىقىرامدۇ تېخى؟! لېكىن، بىز ئۆزىمىزگە قويۇشىمىز كېرەك بولغان بىر سوئال بار. ئاللاھقا بويسۇنۇش ئۈچۈن، ئېمىۋاتقان بوۋىقىدىن ۋاز كېچەلىگەن مۇسا ئەلەيھىسسالامنىڭ ئانىسىدەك بىرەرسى بارمۇ؟ ئاسىيە بىنتى مۇزاھىمدەك بىرەر سەۋرچان ئايال بارمۇ؟ يىپەك كۆرپىلەرگە، ئالتۇن ياستۇقلارغا ئادەتلەنگەن خانىش ئاسىيەنىڭ نېمىلەرگە سەۋر قىلغانلىقىنى بىلەمسىز؟

ئاللاھنىڭ دۈشمىنى پىرئەۋن ئۇنىڭغا كاپىر بولۇش بىلەن ئازابلىنىشتىن بىرىنى تاللاش ئىختىيارلىقى بەردى. بۇ قەھرىمان زور ئىشەنچ ۋە كامىل ئىمان بىلەن كۇپۇرلۇقنى قويۇپ ئازابنى تاللىدى، دۇنيا ئۈچۈن دىنىنى سېتىشقا ئۇنىمىدى. شۇڭلاشقا، پىرئەۋن ئۇنى ئازابلاشقا شەخسەن ئۆزى رىياسەتچىلىك قىلدى. چۈنكى، ئۇنىڭغا ئايالىنىڭ ئۆزىنىڭ ئەقىدىسىدىن چىقىپ كەتكەنلىكى ۋە دۈشمىنىگە ئەگىشىپ كەتكەنلىكى ئېغىر كەلگەنىدى. نەتىجىدە، ئۇ ئاسىيەنىڭ بۇرۇنقى ھالىتىگە قايتىشى ئۈچۈن، ئۇنى ئەڭ قاتتىق ئازاب بىلەن قىيناشقا بۇيرۇق قىلدى. لېكىن، ئاسىيە سەۋر قىلىپ، ساۋاب ئۈمىد قىلىپ، مۆمىنە ھالىتىدە چىڭ تۇردى. شۇنىڭ بىلەن پىرئەۋن ئۇنىڭ تېنىگە قامچىلارنى ياغدۇرۇش ئۈچۈن، ئەسكەرلىرىنى ئۇنى ياتقۇزۇپ تۆت قوزۇق ئارىسىغا باغلاشقا بۇيرۇدى. ھالبۇكى، ئۇ ئۆزى ئۇچرىغان دەردلىك ئازابلارغا سەۋرچان ۋە ئۈمىدۋار ئىدى. ئاندىن جىنايەتچى پىرئەۋن ئۇنىڭ كۆكرىكىگە بىر تۈگمەن تېشى قويۇشقا ۋە ئۇ تۈگمەن تېشىنىڭ ئۈستىگە يوغان بىر قورام تاش تاشلىنىشقا ئەمر قىلدى. جازا ئىجرا قىلىنىشتىن بۇرۇن، پىرئەۋن ئۇنىڭ ئاللاھقا كاپىر بولۇشى بەدىلىگە ئەپۇ قىلىۋېتىدىغانلىقىنى دەپ، ئۇنىڭ قېشىغا كەلدى. ئاسىيە ئۇنىڭغا مەنسىتمەسلىك نەزەرى بىلەن قاراپ قويدى – دە، ئاندىن ئاسمانغا قارىدى ۋە كىشىنى قاتتىق ھەيران قالدۇرىدىغان شۇنداق بىر دۇئانى قىلدىكى، ئۇ دۇئانى تارىختا پەقەت بىرلا ئايال قىلغانىدى. ﴿ئاللاھ ئىمان ئېيتقانلارغا پىرئەۋننىڭ ئايالىنى مىسال قىلىپ كۆرسەتتى. ئۆز ۋاقتىدا ئۇ: «ئى پەرۋەردىگارىم! دەرگاھىڭدا ماڭا جەننەتتە بىر ئۆي بىنا قىلغىن، مېنى پىرئەۋندىن ۋە ئۇنىڭ يامان ئەمىلىدىن قۇتۇلدۇرغىن، مېنى زالىم قەۋمدىن قۇتۇلدۇرغىن» دېدى﴾(تەھرىم: 11).

دېمەك، بۇ قەھرىمان ئايال جەننەتتىكى ئۆيدىن بۇرۇن قوشنىنى ياخشى تاللىدى، ئۇ ئاللاھنىڭ دەرگاھىدا ئاللاھقا قوشنا بولۇشنى تاللاپ، «بىر ئۆينى» دېيىشتىن بۇرۇن «دەرگاھىڭدا» دېدى. نەتىجىدە، بۈيۈك قەھرىمان ئاسىيە بىنتى مۇزاھىمنىڭ تارىختىكى ئاياللارنىڭ مۇتلەق ھالدا ئەڭ بۈيۈكلىرىدىن بولۇشى ئۈچۈن؛ جەننەت ئەھلى سەردارلىرىنىڭ بىرى بولۇشى ئۈچۈن؛ جەننەتتە تۇرۇپ قېلىش ئۈچۈن؛ روھى پەرىشتىلەر قاناتلىرى بىلەن سايە تاشلىغان ھالدا ياراتقۇچىسىنىڭ قېشىغا ئۆرلىدى.

 

مەنبە: جىھاد تۇربانىينىڭ «مائة من عظماء أمة الإسلام غيروا مجرى التاريخ (تارىخ يۆنىلىشىنى ئۆزگەرتكەن ئىسلام ئۇلۇغلىرىدىن يۈز شەخس)» ناملىق كىتابى.

تەرجىمىدە: يۇلتۇز

Please follow and like us:

جاۋاب يېزىش

ئېلېكتىرونلۇق خەت ئادرېسىڭىز ئاشكارىلانمايدۇ.