تۆگە قۇشىنىڭ گۆشى ھالالمۇ؟

سوئال: ئەسسالامۇئەلەيكۇم، تۆگە قۇشىنىڭ گۆشى ھالالمۇ؟

جاۋاب: ۋەئەلەيكۇم ئەسسالام ۋەرەھمەتۇللاھى ۋەبەرەكاتۇھۇ.

بارلىق ھەمدۇسانا جانابى ئاللاھقا بولسۇن، شۇنداقلا پەيغەمبىرىمىزگە، ئائىلە – تاۋابىئاتلىرىغا ۋە ئۇنىڭغا تاكى قىيامەتكىچە ئەگەشكەنلەرگە دۇرۇت – سالاملار بولسۇن.

قۇشلاردىن پەقەتلا تىرناقلىرى بىلەن قاماللاپ تۇتىدىغان ياكى تاپ يەيدىغانلىرى ھارام قىلىنغان بولۇپ، تۆگە قۇشى بۇنىڭ قاتارىدا ئەمەس. دېمەك، تۆگە قۇشىنىڭ گۆشى شەرئى بوغۇزلىغان تەقدىردە، ھالال.

رەسۇلۇللاھ سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەم ئېھراملىق ھالىتىدە تۆگە قۇشىنىڭ تۇخۇمى كەلتۈرۈلگەن چاغدا: «بىز ئېھراملىق كىشىلەرمىز، ئۇنى ئېھرام باغلىمىغانلارغا يېگۈزۇڭلار» دېگەن.([1])

ساھابە كىراملار ھەرەمدە ئېھراملىق ھالەتتە تۆگە قۇشىنى ئوۋلىغان كىشىلەرگە بىر تۆگە جازا بەلگىلىگەن. بۇ ئۇنىڭ ھالاللىقىنى كۆرسىتىدۇ.

ئىمام بەيھەقى رىۋايەت قىلىدۇكى، ئوسمان، ئەلى، زەيد ئىبنى سابىت، ئىبنى ئابباس، مۇئاۋىيە ۋە ئابدۇللاھ ئىبنى مەسئۇد رەزىيەللاھۇ ئەنھۇلار بىر تۆگە قۇشى ئوۋلىسا، بىر تۆگە جازا كېلىدۇ، دەپ بەلگىلىگەن. تابىئىنلاردىن سەئىيد ئىبنى مۇسەييەب بىلەن ئۇرۋەدىنمۇ شۇنداق رىۋايەت قىلىنغان. ئىمام مالىك: «مەن تا ھازىرغىچە ئېھراملىق كىشى بىر تۆگە قۇشى ئۆلتۈرۈۋەتسە، بىر تۆگە كېلىدۇ، دەپ ئاڭلاپ تۇرۇۋاتىمەن» دېگەن.([2])

ئىمام شافىئىي رەھمەتۇللاھى ئەلەيھى: «ئەگەر ئېھراملىق كىشى تۆگە قۇشى ئوۋلاپ قالسا، ئۇنىڭدا بىر تۆگە جازا بار» دېگەن.([3])

ئالىملار يەنە تۆگە قۇشىنىڭ تۇخۇمىنى چېقىۋەتكەن ياكى ئوۋلىغان ئېھراملىق كىشىنىڭ جازاسى ئۈستىدىمۇ توختالغان.

بۇلارنىڭ ھەممىسى تۆگە قۇشىنىڭ گۆشىنىڭ ھالاللىقىنى كۆرسىتىدۇ.

ئىمام ئىبنى ئابىدىن مۇنداق دەيدۇ: «بىلگىنكى تۆگە قۇشى بىلەن غاز تۆگىگە ئوخشاش بوينىنىڭ ئاستى تەرىپىدىن بوغۇزلىنىدۇ».([4])

ۋەللاھۇ ئەئلەم.

دوكتور ئابدۇلئەزىز رەھمەتۇللاھ

2011 – 8 – 3

———————–
([1]) «مسند أحمد»، 783 – ھەدىس.
([2]) «السنن الكبرى» بەيھەقى 5/182 – بەت. 9646 – 9652 – نومۇر.
([3]) «الأم»، 2/190.
([4]) «حاشية ابن عابدين»، 6/303.

Please follow and like us:

جاۋاب يېزىش

ئېلېكتىرونلۇق خەت ئادرېسىڭىز ئاشكارىلانمايدۇ. * بەلگىسى بارلارنى چوقۇم تولدۇرۇسىز