قىز - ئاياللارنىڭ ياغلىق چىگىپ ئۇخلىشى
سوئال: ئەسسالامۇئەلەيكۇم، ئۇستاز! قىز – ئاياللار كەچتە ئۇخلىغاندا چوقۇم ياغلىق چىگىپ ئۇخلىشى كېرەكمۇ؟
جاۋاب: ۋەئەلەيكۇم ئەسسالام ۋەرەھمەتۇللاھى ۋەبەرەكاتۇھۇ.
بارلىق ھەمدۇسانالار جانابىي ئاللاھقا بولسۇن، دۇرۇد ۋە سالاملار پەيغەمبىرىمىزگە، ئۇ زاتنىڭ ئائىلە – تاۋابىئاتلىرىغا، ئەسھابلىرىغا ۋە ئۇ زاتقا تاكى قىيامەتكىچە ئەگەشكەنلەرگە بولسۇن!
نامەھرەم ئەر كىشى بولمىغان يەردە قىز – ئاياللار ئولتۇرغاندا ياكى ئۇخلىغاندا ياغلىق چىگىشى كېرەك ئەمەس.
نامەھرەم قىز – ئاياللار بار ئۆيگە كىرىشتە ئىشىكنى قېقىپ ئىجازەت سوراش ئىسلامدىكى بىر ئەدەب – قائىدىدۇر.
ھەقتائالا ئېيتىدۇ: ﴿ئى ئىمان ئېيتقانلار! ئۆز ئۆيلىرىڭلاردىن باشقا ئۆيلەرگە ئۆي ئىگىسىگە خاتىرجەملىك ھېس قىلدۇرۇپ سالام بەرمىگىچە كىرمەڭلار، بۇ سىلەرگە ياخشىدۇر﴾(24/«نۇر»: 27).
ئاللاھ تائالا يەنە ئېيتىدۇ: ﴿روماللىرى بىلەن كۆكرەكلىرىنى ياپسۇن، زىننەتلىرىنى ئەرلىرىدىن، ئاتىلىرىدىن، يا قېيىن ئاتىلىرىدىن يا ئوغۇللىرىدىن يا ئەرلىرىنىڭ ئوغۇللىرىدىن يا ئۆز قېرىنداشلىرىدىن يا قېرىنداشلىرىنىڭ ئوغۇللىرىدىن، يا ھەمشىرىلىرىنىڭ ئوغۇللىرىدىن يا ئۆز ئاياللىرىدىن يا قول ئاستىدىكى قۇللاردىن، يا خوتۇنلارغا ئېھتىياجى يوق خىزمەتچىلەردىن ياكى ئاياللارنىڭ ئۇياتلىق جايلىرىنى ئۇقمايدىغان بالىلاردىن باشقىلارغا كۆرسەتمىسۇن﴾(24/«نۇر»: 31).
بۇ ئايەتتە ئايال كىشى زىننەتلىرىنى كۆرسىتىدىغانلار قاتارىدا ئايالنىڭ ئېرى بار. بەلكى زىننەتلىنىشتىن ئاساسلىق مەقسەت ئەرگە كۆرۈنۈشتۇر. ئۇنداق بولغان ئىكەن، ئەر ئايالىنىڭ ھەممە يېرىگە قارىسا بولىدۇ. ئۇخلىغاندا ياغلىق بىلەن ئۇخلىسا ئەر ئايالىنىڭ زىننىتىنى، جامالىنى قانداق كۆرىدۇ؟ يەنە ئاللاھ تائالا بۇيرۇغانكى: ﴿ئى ئىمان ئېيتقانلار! قۇللىرىڭلار، ئىچىڭلاردىكى بالاغەتكە يەتمىگەن بالىلار ناماز بامداتتىن بۇرۇن، چۈشتە ئارام ئېلىشقا كىيىمىڭلارنى سالغان چېغىڭلاردا ۋە خۇپتەندىن كېيىن مۇشۇ ئۈچ ۋاقىتتا يېنىڭلارغا كىرىشتە ئىجازەت سورىسۇن﴾(24/«نۇر»: 58).
يەنى مۇشۇ ئۈچ ۋاقىت كىيىملەرنى سېلىپ، ئارام ئالىدىغان ۋاقىت بولغاچقا، كىچىك بالىلارنى كىرىشكە ئىجازەت سوراشقا بۇيرۇغان.
بۇنىڭدىن ئاياللارنىڭ ياغلىق ئارتماي بەلكى، تېخى ئادەتتىكى كىيىملىرىنى سېلىۋېتىپ يېتىشنىڭ جائىزلىقى چىقىپ تۇرىدۇ.
بۇنىڭدىن باشقا ۋاقىتلاردا كىچىك بالىلار ئىجازەتسىز كىرسىمۇ چوڭلار يەنىلا ئىجازەت بىلەن كىرىشى كېرەك.
سەھل ئىبنى سەئد رەزىيەللاھۇ ئەنھۇ رىۋايەت قىلىدۇكى، رەسۇلۇللاھ سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەم: «ئىجازەت سوراش دېگەن كۆز ئۈچۈن يولغا قويۇلغان» دېگەن.(1)
ئەگەر بەزى ئائىلىلەردە ياكى بەزى شەھەرلەردە ئاياللار ياتقان ئۆيگە ئىجازەتسىز ئۈسۈپلا كىرىۋېرىدىغان ئادەت بولسا، نامەھرەمگە تۇيۇقسىز باشتاق كۆرۈنۈپ قالماسلىق ئۈچۈن ئېھتىيات يۈزىسىدىن ياغلىق چىگىپ يېتىشى كېرەك بولىدۇ.
ۋەللاھۇ ئەئلەم بىسسەۋاب / ئاللاھ ئەڭ توغرىسىنى بىلگۈچىدۇر!
دوكتور ئابدۇلئەزىز رەھمەتۇللاھ
ھ. 1432، 13 – رەبىيئۇلئەۋۋەل / م. 2011، 15 – ئىيۇن
«پەتىۋالار مەجمۇئەسى»، 1 – توم، 200 – نومۇرلۇق پەتۋا.
1. بىرلىككە كېلىنگەن ھەدىس: «بۇخارىي»، (6241)؛ «مۇسلىم»، (2156).
قوليازمىنىڭ تولۇق ئىسمى: مۇختەسەرۇ ئۇسدىل غابە فىي مەئرىفەتىس سەھابە/مختصر أسد الغابة في معرفة الصحابة (ئىبنۇلئەسىرنىڭ…
قوليازمىنىڭ تولۇق ئىسمى: مەئالىمۇ ئادابى ئۇلىل ئەلباب ۋە مەكارىمۇ ئەخلاقى زەۋىل ئەشۋاق/معالم آداب أولي الألباب…
ئەسەرنىڭ ئىسمى: تارىخى شاھ مەھمۇد جۇراس تۈر: تارىخ، تەرجىمەھال، ئەدەبىي تەزكىرە. باشلىنىشى: الحمد للقادر العزيز…
ئەسسالامۇئەلەيكۇم ئۇستاز! ئاللاھ ئىلىملىرىنى زىيادە قىلسۇن ۋە شۇنداقلا ئۈممەتكە ۋە مىللەتكە مەنپەئەتلىك قىلىپ بەرسۇن! ئۆزلىرىنىڭ…
قوليازمىنىڭ ئىسمى: شاھزادە بەھرام ۋە مەلىكە خۇنرىز (قوليازمىنىڭ ئالدى مۇقاۋىسىغا "خىزىر ئەلەيھىسسالام بىلەن مەلىكە" دەپ…
قوليازمىنىڭ تولۇق ئىسمى: تاجۇس سەئادە ۋە ئۇنۋانۇس سىيادە/ تاج السعادة وعنوان السيادة (سائادەت تاجى ۋە ھۆكۈمدارلىق…