تولۇق كىيىنمەي ئولتۇرۇپ «قۇرئان» ئاڭلاش ھەققىدە
سوئال: ئەسسالامۇئەلەيكۇم ئۇستاز! ئاياللار ئۆيىدە تولۇق كىيىنمەي قىرائەت ئاڭلىغاچ ئۆي ئىشلىرى بىلەن مەشغۇل بولسا بولامدۇ ياكى گۇناھكار بولامدۇق. مەلۇمات بەرسىڭىز. ئاللاھ رازى بولسۇن.
جاۋاب: ۋەئەلەيكۇم ئەسسالام ۋەرەھمەتۇللاھى ۋەبەرەكاتۇھۇ.
بارلىق ھەمدۇسانالار جانابىي ئاللاھقا بولسۇن، دۇرۇد ۋە سالاملار پەيغەمبىرىمىزگە، ئۇ زاتنىڭ ئائىلە – تاۋابىئاتلىرىغا، ئەسھابلىرىغا ۋە ئۇ زاتقا تاكى قىيامەتكىچە ئەگەشكەنلەرگە بولسۇن!
تولۇق كىيىنىش «قۇرئان» ئوقۇشقا شەرت بولمىغاچقا، ئاياللار يالاڭباش ياكى پۇت – قوللىرى ئوچۇق ئۆي ئىچىدە كىيىدىغان كىيىملىرىدە، ئۇخلاش كىيىملىرىدە ياكى زىبۇزىننەت بىلەن ياسانغان ھالەتتە «قۇرئان كەرىم» ئوقۇسا، ئاڭلىسا بولىدۇ. ناماز ئوقۇماقچى بولسا، يات ئەرلەر كۆرىدىغان جايدا بولسا «قۇرئان» ئوقۇسۇن ياكى ئاڭلىسۇن ياكى ئاڭلىمىسۇن ئەۋرەتلىرىنى، ئىچكى زىبۇزىننەتلىرىنى يۆگىشى لازىم.
يەنە ئەر بولسۇن ئايال بولسۇن «قۇرئان» ئوقۇش ياكى ئاڭلاش ئولتۇرغان ھالەتتىمۇ ياتقان ھالەتتىمۇ جائىز، ئۇنىڭ ئۈچۈن يۈكۈنۈپ ئولتۇرۇش ياكى قىبلىگە يۈزلىنىش كەتمەيدۇ، ئاللاھ تائالا ھەرقانداق ھالىتىدە ئاللاھنى زىكىر قىلىپ تۇرىدىغانلارنى: ﴿ئۆرە تۇرغاندىمۇ، ئولتۇرغاندىمۇ، يېنى ياتقاندىمۇ ئاللاھنى ئەسلەپ تۇرىدىغانلار، ئاسمانلارنىڭ ۋە زېمىننىڭ يارىتىلىشى توغرىسىدا پىكىر يۈرگۈزىدىغانلار﴾(3/«ئال ئىمران»: 191) دەپ مەدھىيەلىگەن.
ئائىشە رەزىيەللاھۇ ئەنھا رىۋايەت قىلىپ دەيدۇكى: «ﻣﻪﻥ ﮪﻪﻳﺰﺩﺍﺭ ﯞﺍﻗﺘﯩﻤﺪﺍ پەيغەمبەر ﺳﻪﻟﻠﻪﻟﻼﮪﯘ ﺋﻪﻟﻪﻳﮭﻰ ﯞﻩﺳﻪﻟﻠﻪﻡ ﻣﯧﻨﯩﯔ ﻗﯘﭼﯩﻘﯩﻤﻐﺎ ﺑﯧﺸﯩﻨﻰ قوﻳﺎﺗﺘﻰ، ﺋﺎﻧﺪﯨﻦ ‹ﻗﯘﺭﺋﺎﻥ› ﺋﻮﻗﯘﻳﺘﺘﻰ».(1)
يەنە ئائىشە زەزىياللاھۇ ئەنھا: «رەسۇلۇللاھ سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەم ھەرقانداق ھالىتىدە ئاللاھنى زىكىر قىلىپ تۇراتتى» دېگەن.(2)
«قۇرئان كەرىم» ئوقۇش ئۈچۈن تۈرلۈك شەرتلەرنى بېكىتىۋالغان تەقدىردە، «قۇرئان» ئوقۇش پۇرسىتىمىزنى ئازايتىۋېتىمىز، «قۇرئان» يادلاۋاتقانلارغا قىيىنلاشتۇرۇپ قويىمىز. قىيىنچىلىق بولمىغان ئەھۋالدا تولۇق كىيىنىپ، دىققىتىنى يىغىپ خۇشۇ بىلەن ئولتۇرۇپ ئوقۇش ۋە ئاڭلاش ئەدەب جەھەتتىن تېخىمۇ ئەۋزەل دېيىلسىمۇ پەرز ياكى شەرت ئەمەس.
ئاللاھ ھەممىمىزدىن رازى بولسۇن!
ۋەللاھۇ ئەئلەم بىسسەۋاب / توغرىسىنى ئاللاھ بىلۇر.
دوكتور ئابدۇلئەزىز رەھمەتۇللاھ
ھ. 1432، 20 – رەبىيئۇلئەۋۋەل / م. 2011، 22 – ئىيۇن
«پەتىۋالار مەجمۇئەسى»، 1 – توم، 199 – نومۇرلۇق پەتۋا.
1. بىرلىككە كېلىنگەن ھەدىس: «بۇخارىي»، (297)؛ «مۇسلىم»، (301).
2. «مۇسلىم»، (373).
ئاۋازلىق نۇسخىسى:
قوليازمىنىڭ تولۇق ئىسمى: تىلبەتۇت تەلەبە فىي تەرىيقىل ئىلمى لىمەن تەلەبە/ طِلْبَة الطَّلَبَة فِي طَرِيْق العِلْم…
قوليازمىنىڭ ئىسمى: زىيائۇل قۇلۇب (قەلبلەرنىڭ نۇرى) تۈر: تەسەۋۋۇف، نەقشىبەندىييە، سۇلۇك، تەرجىمىھال. ۋاراق سانى: 143 (286…
سوئال: ئەسسالامۇئەلەيكۇم، ئۇستاز! «قۇرئان»نى تامام قىلىپ بولغاندىن كېيىن ئوقۇيدىغان، پەيغەمبىرىمىز كۆرسىتىپ بەرگەن بىرەر دۇئا بارمۇ…
قوليازمىنىڭ تولۇق ئىسمى: ئەلخىسالۇل ھەمىيدە فىي مەناقىبىل ئىمامىل ئەئزەم ئەبى ھەنىفە ئەننۇئمان ئىبنى سابىت ئەلكۇفىي…
قوليازمىنىڭ ئىسمى: ھېكمەتى نىزامۇددىن تۈر: ئەخلاق، تەربىيە، ئەدەبىيات. ۋاراق سانى: 612 (1224 بەت) قوليازمىنىڭ سۈپىتى:…
قوليازمىنىڭ تولۇق ئىسمى: مۇختەسەرۇ ئۇسدىل غابە فىي مەئرىفەتىس سەھابە/مختصر أسد الغابة في معرفة الصحابة (ئىبنۇلئەسىرنىڭ…