شەيخ ئەھمەد خاتىب ھاجىم ئارتۇشى
(ھ. 1311– 1379/ م. 1893 – 1959)
شەيخنىڭ ئىسمى ئەھمەدخان مۇھەممەد ئابدۇللاھ بولۇپ، ھىجرىيە 1311 – يىلى ئاتۇش مەشھەد يېزىسىدا تۇغۇلغان. ئۇ ئاۋۋال مەشھەد ۋە ئېكساقتا ئوقۇپ، ئاندىن قەشقەرگە كېلىپ شۇ يەردىكى ئۆلىمالاردا ئۇقۇپ، 1339 – يىلى ئوقۇش پۈتتۈرۈپ قايتىپ كېلىپ، سۇلتان سۇتۇق بۇغراخان مەدرىسەسىگە مۇدەررىسلىككە تەيىنلەنگەن ۋە مەدرىسە مەسجىدىنىڭ ئىمامەتچىلىك ۋە خاتىبلىك ۋەزىپىسىنى ئۆتىگەن.
شەيخ فىقھ بىلىملىرىگە پۇختا بولۇپ، پەيغەمبەر سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەمنىڭ ھەدىسلىرىنى چۈشۈنۈپ ئەمەل قىلىشتا باشقىلارغا ئوخشىمايتتى. ھەدىسلەرنى تەتقىق قىلىپ، كۈچلۈك – ئاجىزلىقىنى كۆرسىتىپ، ھەدىستىن بولغان مەقسەتنى باشقىلارغا توغرا يورىتىپ بېرەتتى. ئۇنىڭ ئەدەبىيات ساھەسىدىكى تالانتىغا ۋە بىلىمىگە باشقىلار يېتەلمەيتتى.
شەيخ 1349 – يىلى پەرز ھەجنى ئادا قىلغان.
1379 – يىلى ۋاپات بولغىچە مەشھەدتە مۇدەررىسلىك قىلغان ۋە مەشھەدتە دەپنە قىلىنغان.
ئەدىب ئۇستاز مۇھەممەد قاسىم ئەمىن تۈركىستانىينىڭ «بىر قىسىم تۇركىستان سەرخىللىرىنى تونۇشتۇرۇش / الإعلام ببعض رجالات تركستان» ناملىق كىتابىدىن «ساجىيە ئىسلام تەتقىقات مەركىزى» تەرجىمە قىلدى.
ھىشام ئاتىسىدىن، ئۇ ئائىشە رەزىيەللاھۇ ئەنھادىن ئۇنىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى سۆزلەپ بەرگەن: «نەبىي سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەم…
شەيخ مۇھەممەد غەززالىي ياۋروپالىقلار ئارىسىدا تارقىلىپ يۈرگەن ھېلىقى ئۆسەك سۆزلەرگە ياۋروپالىقلارنىڭ ئۆزلىرىمۇ ئىشىنىپ قالدى.…
دوكتور راغىب سەرجانىي دەرھەقىقەت، سۆيۈملۈك پەيغەمبىرىمىزنىڭ مېھىر - شەپقىتى ھەرگىز ئۆز زامانداشلىرى بىلەنلا چەكلىنىپ قالماستىن،…
قوليازمىنىڭ ئىسمى: رىسالە ھەققىييە ۋە دىۋانى نىدائىي /رسالة حقية وديوان ندائي تۈر: رىسالە ھەققىييە: تەسەۋۋۇف،…
(ھ. 1100 – 1174 / م. 1688 – 1760) 18 - ئەسىردە ئۆتكە مەشھۇر…
ئەسەرنىڭ ئىسمى: تاۋارىخى خەمسەئى شەرقىي (شەرقنىڭ بەش تارىخى) / تواريخ خمسة شرقي. تۈر: تارىخ. ساياھەتنامە.…