شەيخ ئەبۇبەكرى ئاخۇن خەلپىتىم كاشغەرىي
(ھ. 1311– 1374/ م. 1893 – 1954)
شەيخنىڭ ئىسمى ئەبۇبەكرى ھافىز موللا بولۇپ، ھىجرىيە 1311 – يىلى قەشقەر شەھرىگە قاراشلىق خانئېرىق دېگەن يۇرتتا تۇغۇلغان. قەشقەر شەھرىدە ئۆسۈپ يېتىلىپ، شۇ يەردە ئوقۇغان. شەيخنىڭ دادىسى قەشقەر شەھىرىدە ئولتۇراقلاشقان ئەخلاق – پەزىلەتلىك، ئىلىم سۆيەر كىشى بولۇپ، شۇ يەردە قوي سودىسى قىلاتتى.
ئەبۇبەكرى ئائىلىدىكى سەككىز پەرزەنت ئىچىدىكى يالغۇز ئوغۇل بولۇپ، بالىلارنىڭ ئەڭ كىچىكى ئىدى. دادىسى ئۇنى كىچىكىدىنلا ناھايىتى ياخشى تەربىيەلەپ، ئۇنى «قۇرئان» يادىلىتىش ئۈچۈن قارىيخانىغا ئەكىلىپ بەرگەنىدى. كېيىنچە ئۇ «قۇرئان»نى تولۇق يادىلاپ بولمايلا شەرىئەت ئىلىملىرىنى ئوقۇشقا كىرىشىپ كەتكەن ۋە ھىجرىيىنىڭ 1336 – يىلى ئوقۇشنى تاماملاپ قەشقەر شەھرىنىڭ شەرقىدىكى قەدىمىي مەھەللە توقامدىكى بىر مەدرىسەگە مۇدەررىس بولۇپ تەيىنلەنگەن. كېيىنچە ئىمام – خاتىبلىق ۋە مەھكىمە شەرئىييەدە مەمۇرىي خىزمەتلەرنى قىلغان.
ئۇ دائىم يېمەك – ئىچمەك، خەلق تۇرمۇشىغا لازىملىق ماللار بازىرىنى ئايلىنىپ پۇقرالار ئۈچۈن، شەرىئەت ۋە ئىلىم مەرىپەت ئۈچۈن ئۆزىنىڭ قولىدىن كېلىشىچە خىزمەت قىلاتتى.
شەيخ ئەبۇبەكرى ئاخۇن خەلپىتىم ھىجرىيە 1374 – يىلى قەشقەردە ۋاپات بولۇپ، شۇيەرگە دەپنە قىلىنغان.
ئاللاھ ياتقان يىرىنى جەننەتتىن قىلغاي! ئامىن.
ئەدىب ئۇستاز مۇھەممەد قاسىم ئەمىن تۈركىستانىينىڭ «بىر قىسىم تۇركىستان سەرخىللىرىنى تونۇشتۇرۇش / الإعلام ببعض رجالات تركستان» ناملىق كىتابىدىن «ساجىيە ئىسلام تەتقىقات مەركىزى» تەرجىمە قىلدى.
(ھ. 1100 – 1174 / م. 1688 – 1760) 18 - ئەسىردە ئۆتكە مەشھۇر…
ئەسەرنىڭ ئىسمى: تاۋارىخى خەمسەئى شەرقىي (شەرقنىڭ بەش تارىخى) / تواريخ خمسة شرقي. تۈر: تارىخ. ساياھەتنامە.…
قوليازمىنىڭ ئىسمى: تارىخى جەرىدەئى جەدىدە (يېڭى سەھىپە تارىخى) / تاريخ جريدة جديدة. تۈر: تارىخ. ساياھەتنامە.…
بۇ ئۈچ مەكتۇب ئايرىم - ئايرىم ھالدا مۇستەقىل شەرقىي تۈركىستان ئىسلام جۇمھۇرىيىتى رەئىسى خوجىنىياز ھاجى …
قوليازمىنىڭ ئىسمى: تەزكىرەئى ئەزىزان/ تذكرة عزيزان تۈر: تارىخ، تەرجىمەھال. ۋاراق سانى: 143 (287 بەت) قوليازمىنىڭ…
قوليازما باسمىسىنىڭ ئىسمى: شەرھۇ ئەلقەسىيدە ئەسساۋىييە في ئىلمەي ئەلئەرۇز ۋە ئەلقافىيە/ شرح القصيدة الساوية في…