بۇ مىراس قانداق تەقسىملىنىدۇ؟
سوئال: ئەسسالامۇئەلەيكۇم، ئۆلگۈچى ئەر، بىر ئايالى قالغان. ئۇندىن باشقا بىر نەۋرە تۇغقىنى ۋە بېقىۋالغان بالىسىلا بار، باشقا ھېچقانداق تۇغقىنى يوق. مىراسنى قانداق بۆلۈمىز؟
جاۋاب: ۋەئەلەيكۇم ئەسسالام ۋەرەھمەتۇللاھى ۋەبەرەكاتۇھۇ.
بارلىق ھەمدۇسانالار جانابىي ئاللاھقا بولسۇن، دۇرۇد ۋە سالاملار پەيغەمبىرىمىزگە، ئۇ زاتنىڭ ئائىلە – تاۋابىئاتلىرىغا، ئەسھابلىرىغا ۋە ئۇ زاتقا تاكى قىيامەتكىچە ئەگەشكەنلەرگە بولسۇن!
1. ۋاپات بولغۇچىنىڭ پەرزەنتى بولمىغان ئەھۋالدا، ئايالى مىراسنىڭ تۆتتىن بىرىنى ئالىدۇ.
2. ۋاپات بولغۇچىنىڭ بىر نەۋرە تۇغقانلىرىدىن دادىسىنىڭ قېرىنداشلىرى (ئاكا – ئۇكا) نىڭ ئوغۇل بالىلىرى قالغان مىراسنىڭ ھەممىنى ئالىدۇ. دادىسىنىڭ قېرىنداشلىرىنىڭ قىز بالىلىرى ۋە دادىسىنىڭ ھەمشىرىلىرى (ئاچا – سىڭىل) نىڭ قىز – ئوغۇل بالىلىرى، شۇنداقلا ئانىسىنىڭ قېرىنداش ھەمشىرىلىرىنىڭ بارلىق ئوغۇل ۋە قىزلىرىغا مىراس تەگمەيدۇ. چۈنكى، ئۇلار ۋاپات بولغۇچىنىڭ رەھىم ئىگە تۇغقانلىرىدۇر.(1)
3. بېقىۋالغان بالىغا مىراس تەگمەيدۇ. ئەگەر ۋاپات بولغۇچى بېقىۋالغان بالىسىغا مىراسىدىن بىر قىسمىنى قالدۇرۇشنى ۋەسىيەت قىلغان بولسا، مىراسنىڭ ئۈچتىن بىرى دائىرىسىدە بولسا، بۇنى بېقىۋېلىنغان بالا ۋەسىيەت جەھەتتىن ئالىدۇ.
4. مىراسخورلار بېقىۋېلىنغان بالىغا ئۆز ھەقلىرىدىن بىر قىسمىنى رازى بولۇپ بەرسە بولىدۇ.
ۋەللاھۇ ئەئلەم بىسسەۋاب / ئاللاھ ئەڭ توغرىسىنى بىلگۈچىدۇر!
دوكتور ئابدۇلئەزىز رەھمەتۇللاھ
ھ. 1432، 9 – جامادىيەلئاخىر / م. 2011، 12 – ماي
«پەتىۋالار مەجمۇئەسى»، 1 – توم، 136 – نومۇرلۇق پەتۋا.
1. مىراس ئىلمىدا «رەھىم ئىگە تۇغقانلىرى» دېگىنىمىز: مېيىتنىڭ تۇغقانلىرى ئىچىدىكى يا پەرزلىك بىلەن يا ئاسىبلىق بىلەن مىراس ئالمايدىغان تۇغقانلىرى بولۇپ، بۇلار يا پەرزلىك بىلەن يا ئاسىبلىق بىلەن مىراس ئالىدىغان مىراسخورلار بار بولغان ئەھۋالدا مىراس ئالمايدۇ. ئۇنداق مىراسخورلار پەقەت بولمىغان ئەھۋالدا ئىمام ئەبۇ ھەنىفە، ئىمام ئەھمەد قاتارلىق ئالىملارنىڭ قارىشىدا رەھىم ئىگە تۇغقانلىرى مىراس ئالىدۇ.
ھىشام ئاتىسىدىن، ئۇ ئائىشە رەزىيەللاھۇ ئەنھادىن ئۇنىڭ مۇنداق دېگەنلىكىنى سۆزلەپ بەرگەن: «نەبىي سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەم…
شەيخ مۇھەممەد غەززالىي ياۋروپالىقلار ئارىسىدا تارقىلىپ يۈرگەن ھېلىقى ئۆسەك سۆزلەرگە ياۋروپالىقلارنىڭ ئۆزلىرىمۇ ئىشىنىپ قالدى.…
دوكتور راغىب سەرجانىي دەرھەقىقەت، سۆيۈملۈك پەيغەمبىرىمىزنىڭ مېھىر - شەپقىتى ھەرگىز ئۆز زامانداشلىرى بىلەنلا چەكلىنىپ قالماستىن،…
قوليازمىنىڭ ئىسمى: رىسالە ھەققىييە ۋە دىۋانى نىدائىي /رسالة حقية وديوان ندائي تۈر: رىسالە ھەققىييە: تەسەۋۋۇف،…
(ھ. 1100 – 1174 / م. 1688 – 1760) 18 - ئەسىردە ئۆتكە مەشھۇر…
ئەسەرنىڭ ئىسمى: تاۋارىخى خەمسەئى شەرقىي (شەرقنىڭ بەش تارىخى) / تواريخ خمسة شرقي. تۈر: تارىخ. ساياھەتنامە.…