بۇ مىراس قانداق تەقسىملىنىدۇ؟
سوئال: ئەسسالامۇئەلەيكۇم، ئۆلگۈچى ئەر، بىر ئايالى قالغان. ئۇندىن باشقا بىر نەۋرە تۇغقىنى ۋە بېقىۋالغان بالىسىلا بار، باشقا ھېچقانداق تۇغقىنى يوق. مىراسنى قانداق بۆلۈمىز؟
جاۋاب: ۋەئەلەيكۇم ئەسسالام ۋەرەھمەتۇللاھى ۋەبەرەكاتۇھۇ.
بارلىق ھەمدۇسانالار جانابىي ئاللاھقا بولسۇن، دۇرۇد ۋە سالاملار پەيغەمبىرىمىزگە، ئۇ زاتنىڭ ئائىلە – تاۋابىئاتلىرىغا، ئەسھابلىرىغا ۋە ئۇ زاتقا تاكى قىيامەتكىچە ئەگەشكەنلەرگە بولسۇن!
1. ۋاپات بولغۇچىنىڭ پەرزەنتى بولمىغان ئەھۋالدا، ئايالى مىراسنىڭ تۆتتىن بىرىنى ئالىدۇ.
2. ۋاپات بولغۇچىنىڭ بىر نەۋرە تۇغقانلىرىدىن دادىسىنىڭ قېرىنداشلىرى (ئاكا – ئۇكا) نىڭ ئوغۇل بالىلىرى قالغان مىراسنىڭ ھەممىنى ئالىدۇ. دادىسىنىڭ قېرىنداشلىرىنىڭ قىز بالىلىرى ۋە دادىسىنىڭ ھەمشىرىلىرى (ئاچا – سىڭىل) نىڭ قىز – ئوغۇل بالىلىرى، شۇنداقلا ئانىسىنىڭ قېرىنداش ھەمشىرىلىرىنىڭ بارلىق ئوغۇل ۋە قىزلىرىغا مىراس تەگمەيدۇ. چۈنكى، ئۇلار ۋاپات بولغۇچىنىڭ رەھىم ئىگە تۇغقانلىرىدۇر.(1)
3. بېقىۋالغان بالىغا مىراس تەگمەيدۇ. ئەگەر ۋاپات بولغۇچى بېقىۋالغان بالىسىغا مىراسىدىن بىر قىسمىنى قالدۇرۇشنى ۋەسىيەت قىلغان بولسا، مىراسنىڭ ئۈچتىن بىرى دائىرىسىدە بولسا، بۇنى بېقىۋېلىنغان بالا ۋەسىيەت جەھەتتىن ئالىدۇ.
4. مىراسخورلار بېقىۋېلىنغان بالىغا ئۆز ھەقلىرىدىن بىر قىسمىنى رازى بولۇپ بەرسە بولىدۇ.
ۋەللاھۇ ئەئلەم بىسسەۋاب / ئاللاھ ئەڭ توغرىسىنى بىلگۈچىدۇر!
دوكتور ئابدۇلئەزىز رەھمەتۇللاھ
ھ. 1432، 9 – جامادىيەلئاخىر / م. 2011، 12 – ماي
«پەتىۋالار مەجمۇئەسى»، 1 – توم، 136 – نومۇرلۇق پەتۋا.
1. مىراس ئىلمىدا «رەھىم ئىگە تۇغقانلىرى» دېگىنىمىز: مېيىتنىڭ تۇغقانلىرى ئىچىدىكى يا پەرزلىك بىلەن يا ئاسىبلىق بىلەن مىراس ئالمايدىغان تۇغقانلىرى بولۇپ، بۇلار يا پەرزلىك بىلەن يا ئاسىبلىق بىلەن مىراس ئالىدىغان مىراسخورلار بار بولغان ئەھۋالدا مىراس ئالمايدۇ. ئۇنداق مىراسخورلار پەقەت بولمىغان ئەھۋالدا ئىمام ئەبۇ ھەنىفە، ئىمام ئەھمەد قاتارلىق ئالىملارنىڭ قارىشىدا رەھىم ئىگە تۇغقانلىرى مىراس ئالىدۇ.
قوليازمىنىڭ تولۇق ئىسمى: مەئالىمۇ ئادابى ئۇلىل ئەلباب ۋە مەكارىمۇ ئەخلاقى زەۋىل ئەشۋاق/معالم آداب أولي الألباب…
ئەسەرنىڭ ئىسمى: تارىخى شاھ مەھمۇد جۇراس تۈر: تارىخ، تەرجىمەھال، ئەدەبىي تەزكىرە. باشلىنىشى: الحمد للقادر العزيز…
ئەسسالامۇئەلەيكۇم ئۇستاز! ئاللاھ ئىلىملىرىنى زىيادە قىلسۇن ۋە شۇنداقلا ئۈممەتكە ۋە مىللەتكە مەنپەئەتلىك قىلىپ بەرسۇن! ئۆزلىرىنىڭ…
قوليازمىنىڭ ئىسمى: شاھزادە بەھرام ۋە مەلىكە خۇنرىز (قوليازمىنىڭ ئالدى مۇقاۋىسىغا "خىزىر ئەلەيھىسسالام بىلەن مەلىكە" دەپ…
قوليازمىنىڭ تولۇق ئىسمى: تاجۇس سەئادە ۋە ئۇنۋانۇس سىيادە/ تاج السعادة وعنوان السيادة (سائادەت تاجى ۋە ھۆكۈمدارلىق…
دىنىي، مىللىي، ئىلمىي، ئەدەبىي، ئەخلاقىي، سىياسىي گېزىتەدۇر ناشىرى: كاشغەر مائارىف دىينىيە نازارىتى كاشغەر ھۆكۈمەتى ئىسلامىيەسىنىڭ…