ۋىتىردىن كېيىن تەھەججۇد ئوقۇش

سوئال: ئەسسالامۇئەلەيكۇم، تەھەججۇد نامىزىنى ئوقۇش ئۈچۈن چوقۇم ۋىتىر نامىزىنى تەھەججۇد نامىزىدىن كېيىن ئوقۇشۇم كېرەكمۇ، ياكى ۋىتىرنى خۇپتەن بىلەن ئوقۇۋېتىپ تەھەججۇد نامىزىنى ئايرىم ئوقۇساممۇ بولامدۇ؟

جاۋاب: ۋەئەلەيكۇم ئەسسالام ۋەرەھمەتۇللاھى ۋەبەرەكاتۇھۇ.

بارلىق ھەمدۇسانالار جانابىي ئاللاھقا بولسۇن، دۇرۇد ۋە سالاملار پەيغەمبىرىمىزگە، ئۇ زاتنىڭ ئائىلە – تاۋابىئاتلىرىغا، ئەسھابلىرىغا ۋە ئۇ زاتقا تاكى قىيامەتكىچە ئەگەشكەنلەرگە بولسۇن!

ۋىتىر نامىزىنى ئاخىرقى ناماز قىلىپ ئوقۇش سۈننەتتۇر. ئابدۇللاھ ئىبنى ئۆمەر رەزىيەللاھۇ ئەنھۇما رىۋايەت قىلىدۇكى، رەسۇلۇللاھ سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەم: «كېچىدىكى نامىزىڭلارنىڭ ئاخىرىنى تاق قىلىڭلار» دېگەن.(¹)

ئەمدى ۋىتىر ئوقۇپ بولغاندىن كېيىن يەنە نەفلە ناماز ئوقۇماقچى بولسا ئوقۇسا بولىدۇ. ئۇندىن كېيىن ۋىتىرنى قايتا ئوقۇمىسىمۇ بولىدۇ. بۇ كۆپچىلىك ئالىملار تاللىغان كۈچلۈك قاراشتۇر.(²)

ئەبۇ جەمرە رىۋايەت قىلىپ مۇنداق دېدى: «ئائىز ئىبنى ئەمر رەزىيەللاھۇ ئەنھۇ رەسۇلۇللاھ سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەمنىڭ دەرەخ ئاستىدا بەيئەت قىلغان ساھابەلىرىدىن ئىدى، مەن ئۇنىڭدىن:

— ۋىتىر ئوقۇپ ئۇخلاپ قوپقاندىن كېيىن بۇرۇنقىسى بىكار قىلىنىپ قايتا ئوقۇلامدۇ؟ — دەپ سورىسام، ئۇ:

— كېچىنىڭ ئاۋۋىلىدا ۋىتىر ئوقۇساڭ، ئاخىرىدا ئوقۇمىغىن، — دېدى.(³)

يەنە رەسۇلۇللاھ سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەم ۋىتىر ئوقۇپ بولغاندىن كېيىن ئولتۇرۇپ ئىككى رەكئەت ناماز ئوقۇغان.(⁴)

يەنە رەسۇلۇللاھ سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەم: «بىر كېچىدە ئىككى ۋىتىر ئوقۇش يوق» دېگەن.(⁵)

بۇنىڭدىن كۆرۈۋېلىشقا بولىدۇكى، بۇنىڭدا كەڭچىلىك بار. مۇمكىنقەدەر ۋىتىر نامازنى ئاخىرقى نامىزى قىلىشقا تىرىشىش كېرەك، ئاندىن بەزى ئەھۋالدا ۋىتىردىن كېيىن نەفلە ئوقۇپ قالسا ۋىتىرنى قايتىلىمىسىمۇ بولىدۇ.

ۋەللاھۇ ئەئلەم بىسسەۋاب / ئاللاھ ئەڭ توغرىسىنى بىلگۈچىدۇر!

دوكتور ئابدۇلئەزىز رەھمەتۇللاھ

ھ. 1433، 14 – جامادىيەلئاخىر / م. 2012، 5 – ماي

دوكتور ئابدۇلئەزىز رەھمەتۇللاھ

---

1. بىرلىككە كېلىنگەن ھەدىس: «بۇخارىي»، (998)؛ «مۇسلىم»، (751).
2. نەۋەۋىي: «ئەلمەجمۇﺋ»، 4/20؛ ئىبنى رۇشد: «بىدايەتۇل مۇجتەھىد»، 1/148؛ ئىبنى قۇدامە: «ئەلمۇغنىي»، 1/453.
3. «بۇخارىي»، (4176).
4. «مۇسلىم»، (746).
5. «ئەھمەد»، (16339)؛ «ئەبۇ داۋۇد»، (1439)؛ «تىرمىزىي»، (470). ئالبانىي «سەھىھ» دېگەن.