شەيخ پالتۇ قارىيھاجىم

(ھ. 1323– 1378/ م. 1905 – 1958)

شەيخنىڭ ئەسلى ئىسمى ئابدۇرەھىم بولۇپ، ئۇستازى پالتۇ قارىي داموللام نەمەنگانىينىڭ ئىسمى بىلەن ئاتالغان. ئۇ ھىجرىيە 1323 – يىلى قەشقەر ۋىلايىتىنىڭ تەۋەلىكىدىكى قارا يۇلغۇن دېگەن جايدا تۇغۇلغان. ئوقۇشنى دەسلەپ ئانا يۇرتىدا باشلاپ، كېيىن قەشقەرگە كېلىپ داۋاملاشتۇرغان. قەشقەردە ئەرەب تىلى، فىقھ، ھەدىس، تىل، ئەرەب ئەدەبىياتى ۋە فارس تىلى قاتارلىق تۈرلۈك پەنلەردە ئىلىم تەھسىل قىلغان ۋە 40 – يىللاردا ئىجازەتكە ئېرىشكەن. ئاندىن شەيخ پالتۇ قارىي داموللامنىڭ يېنىغا بېرىپ بىرقانچە يىل تەلىم ئالغان ۋە ئوغلىنىڭ ئورنىدا خىزمىتىدە بولغان.

ئۇ مەزكۇر ئۇستازىدىن قىرائەتشۇناسلىقنى پۇختا ئۆگەنگەن. شۇڭا، ئۇستازى ئۇنىڭدىن مەمنۇن بولغان ۋە ئۇنىڭغا ياخشى دۇئا – تىلەكلەردە بولغان. ئۇ ئۇستازىنىڭ رۇخسەت بېرىشى بىلەن ئۇستازىنىڭ ئىسمىنى ئىسىم قىلىپ ئىشلەتكەن ۋە پالتۇ قارىيھاجىم دېگەن نام بىلەن تونۇلغان. ئۇ قىرائەتشۇناسلىق ئىلمىدە بەئەينى ئۇستازىنىڭ ئۆزىلا بولۇپ يېتىشىپ چىققان. كېيىن ئۇ قارا يۇلغۇندا ئوقۇ – ئوقۇتۇش ئىشلىرى بىلەن شۇغۇللىنىپ، «قۇرئان كەرىم» ۋە قىرائەتشۇناسلىق بويىچە ئوقۇغۇچى تەربىيەلىگەن. ئۇ شەيخىدىن بەش يىل كېيىن يەنى ھىجرىيە 1378 – يىلى قارا يۇلغۇندا ۋاپات بولغان ۋە شۇ جايغا دەپنە قىلىنغان.

ئۇستازىمنىڭ دەپ بېرىشىچە، ئۇ شەيخى رەت قىلغان قازىلىق مەنسىپىگە ئۇستازىنىڭ تەۋسىيە قىلىشى بىلەن ئولتۇرغان ۋە مۇفتىي بولغان. ئۇ سۈننەتكار، تەقۋادار، مال – دۇنياغا بېرىلمەيدىغان، روھى توق، قانائەتچان زات ئىدى. ئۇ دائىم «شەيخىم بولمىغان بولسا ئىدى، قازىلىق مەنسىپىگە ئولتۇرمىغان بولاتتىم» دەيتتى.

ئاللاھ ھەق سۇبھانەھۇ ۋەتەئالا شەيخكە رەھمەت قىلغاي!

ئەدىب ئۇستاز مۇھەممەد قاسىم ئەمىن تۈركىستانىينىڭ «بىر قىسىم تۇركىستان سەرخىللىرىنى تونۇشتۇرۇش / الإعلام ببعض رجالات تركستان» ناملىق كىتابىدىن «ساجىيە ئىسلام تەتقىقات مەركىزى» تەرجىمە قىلدى.